Rol je AI-beleid niet uit, maar rol het in.

Veel besturen die iets aan AI-scholing willen doen, kopen een e-learning in en zetten die voor iedereen open. Snel geregeld en aantoonbaar. Wie een half jaar later kijkt wat het heeft opgeleverd, komt bedrogen uit. De een is nog niet begonnen, een volgende is afgehaakt want te ver van mijn bed en de ander is gestopt omdat het niet aansluit bij de aanwezige kennis en ervaring.

Ondertussen is de urgentie groot. De ontwikkelingen gaan hard. Een jaar geleden ging het gesprek nog over het formuleren van een goede prompt en het herschrijven van tekst. Inmiddels ligt het maken van een website, een nakijkmodel of een boekhoudkundig systeem binnen ieders bereik. Leerlingen gebruiken AI volop, al betekent dat niet dat ze het goed gebruiken. Voor een deel van de collega's geldt hetzelfde. Iedereen kan een taalmodel bedienen zonder te weten hoe het werkt, en dat raakt de kwaliteit van het onderwijs.

Breng het gebruikersniveau in beeld; de nulmeting op maat

Begin met een nulmeting. Vanuit die analyse bepaal je op welk niveau en met welke inhoud groepen met de e-learning starten. Een e-learning op maat dus. Een nulmeting laat zien wie vooroploopt in de AI-ontwikkeling. Die collega's kun je een rol geven bij het inrollen van AI op de scholen. Als AI-ambassadeur staan ze anderen bij, denken ze mee over werkvormen en houden ze het gesprek in het team gaande. Geef die rol wel handen en voeten: een vast aantal uren in de taakverdeling en een opdracht waar de schoolleiding achter staat. Zorg daarnaast voor scholing over de ins en outs van AI en voor kennis over het beïnvloeden van zo'n ontwikkeling in een team. Zonder dat sneuvelt de ambassadeur bij de eerste werkdrukdiscussie of weerstand van collega's.

Experimenteren kan, binnen afspraken

In het onderwijs wordt druk geëxperimenteerd. Daar is niets mis mee, mits het gebeurt binnen afspraken over transparant gebruik, bescherming van persoonsgegevens en het gegeven dat een taalmodel dingen verzint die kloppend klinken. Enthousiaste gebruikers kunnen doorschieten, waardoor het onderwijs verschraalt en AI de docent voor de voeten gaat lopen. De leraar is met zijn of haar pedagogiek en didactiek leidend. AI kan een aanvulling zijn op het onderwijsproces zolang de docent op plaats één blijft staan.

Stel het beleid tegelijk met de scholing vast

Wacht met het AI-beleid niet tot de scholing achter de rug is. Mensen maken tijdens die scholing al keuzes die je daarna lastig terugdraait. Wat voor school of bestuur willen we zijn en welke plek heeft AI daarin? Hoe willen we AI gebruiken en wat willen we dat leerlingen leren? Beleid geeft richting en stuurt de ontwikkeling die je voor ogen hebt.

Tot slot

Niets doen is geen optie. Begin met het gesprek in je eigen organisatie: wat gebeurt er nu al met AI op onze school, welke plek willen we dat AI krijgt, waarmee kunnen we experimenteren, wie doet dat en binnen welke kaders? Wie zijn de enthousiastelingen en hoe kunnen we hier gebruik van maken? Rol AI-beleid niet uit over je organisatie, maar rol het in; samen ontwikkelen, samen keuzes maken en gebruik maken van de aanwezige kennis en ervaring. En dat alles op een gekaderd speelveld.